Zwam in huis klinkt misschien als iets voor oude, vochtige kelders, maar het komt vaker voor dan je denkt – ook in moderne woningen. Vooral als er ergens langdurig vocht zit, kan er houtrot en schimmelvorming ontstaan. En daar voelt zwam zich prima bij. Heb je last van een beginnende plek? Dan kun je in sommige gevallen zelf zwam bestrijden. In dit artikel leg ik uit hoe je dat doet en waar je op moet letten.
Wat is zwam eigenlijk?
Zwam is een verzamelnaam voor hout- of schimmelachtige organismen die groeien op vochtige materialen, zoals houten balken, vloeren of gipswanden. De bekendste (en vervelendste) is huiszwam, maar er zijn ook minder agressieve soorten. Zwam verspreidt zich met sporen en groeit razendsnel als het vochtig, warm en donker is.
Typische tekenen zijn een muffe geur, zachte of verkleurde plekken op hout en grijswitte schimmelstructuren met een wat fluweelachtig uiterlijk.
Zelf zwam bestrijden: kan dat wel?
Als je het op tijd ontdekt en het gaat om een kleine plek, kun je zelf zwam bestrijden – maar alleen als je zeker weet dat het niet om huiszwam gaat. Bij twijfel: haal er altijd een specialist bij. Huiszwam is te agressief om zelf aan te pakken en kan schade veroorzaken aan de constructie van je woning.
Bij oppervlakkige zwam kun je dit doen:
- Draag bescherming: handschoenen, mondkapje en eventueel een veiligheidsbril. Je werkt met sporen, dus voorkom dat je die inademt.
- Verwijder het aangetaste materiaal: zaag of schraap het rotte hout weg tot je bij gezond materiaal komt.
- Maak goed schoon: schrob het oppervlak met soda of een speciaal schimmelwerend middel.
- Droog de plek goed: gebruik een bouwdroger of ventilator om het vochtgehalte omlaag te brengen.
- Behandel het oppervlak: gebruik een anti-schimmelcoating of houtversteviger om herhaling te voorkomen.
Let op: controleer ook de omgeving, want zwam verspreidt zich vaak verder dan je op het eerste oog ziet.
Zorg dat het niet terugkomt
Zwam groeit alleen waar vocht is. Dus als je de oorzaak niet aanpakt, komt het gewoon terug. Controleer op lekkages, slechte ventilatie of opstijgend vocht. Zorg dat je kruipruimte droog is, ventileer de kelder, en zorg dat je badkamer snel droogt na het douchen.
Een vochtmeter kan helpen om verborgen plekken te controleren. Alles onder de 15% vocht in hout is meestal veilig – daar houdt zwam niet van.
Wacht niet af, maar wees er snel bij
Zelf zwam bestrijden kan prima als je er op tijd bij bent en het probleem klein is. Maar het vraagt wel om een goede aanpak én opvolging. Zie je geen verbetering, of keert het terug? Dan is het tijd om een expert in te schakelen. Want zwam negeren leidt uiteindelijk tot meer schade – en hogere kosten.
Zet zwam buitenspel voordat het te laat is
Met wat lef, een scherp oog en de juiste middelen kun je kleine zwamproblemen zelf oplossen. Laat je niet afschrikken, maar wees wel eerlijk over wat je aankunt. En onthoud: hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat je er zonder sloopwerk vanaf komt.
